લંડન – 2

યુનાઇટેડ કિંગ્ડમ, લંડન, સાંસ્કૃતિક

લંડનમાં મારાં પહેલાં દિવસની શરૂઆત સવારે સાડા અગિયાર આસપાસ થઇ અને અમે બે વાગ્યા આસપાસ બહાર જવા માટે નીકળી રહ્યાં. અમે ક્યાં જવાનાં હતાં તેનું મને બહુ ધ્યાન નહોતું. મને તો ગમે ત્યાં બહાર જવામાં રસ હતો. અમે પહોંચ્યા આઇકિયા (IKEA). જેમને ખબર ન હોય તેમનાં માટે, આઇકિયા રેડી-ટુ-અસેમ્બલ ફર્નિચર, ગૃહ-સજાવટની ચીજો, રસોડાંનાં વાસણો વગેરેનું એક મોટું વૅરહાઉઝ છે. મેં ઑસ્ટ્રૅલિયા અને અમેરિકા બંનેમાં આ સ્ટોર વિષે ઘણું સાંભળ્યું હતું અને ક્યારેય તેની મુલાકાત લેવાનું નહોતું બન્યું એટલે શરૂઆતમાં હું થોડી ઍકસાઇટેડ હતી. એક-દોઢ કલાકમાં હું તો કંટાળી ગઈ પણ, મમ્મીને ત્યાં બધું જોવામાં એટલો રસ પડ્યો હતો કે, તેનાં માટે બધાં ત્રણ-ચાર કલાક જેવું ત્યાં રહ્યા. ત્યાંથી બહાર નીકળ્યાં ત્યારે પણ આન્ટી પછીનાં દિવસે મમ્મી સાથે કોઈ મૉલમાં જવાની વાત કરતાં હતાં. મને એ સાંભળીને જ કંટાળો આવવા લાગ્યો હતો એટલે અમે નક્કી કર્યું કે એ લોકો કોઈ મૉલમાં જાય તો હું અલગથી મારાં પ્લાન બનાવીને મારી રીતે શહેર જોવા નીકળી પડીશ. પપ્પાએ મારી સાથે જોડાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી અને અમે ‘કાલ’ પડે ત્યારે બાકીનું બધું પ્લાન કરવાનું રાખ્યું.

અમારાં હોસ્ટ અંકલ-આન્ટી અને તેમનો દીકરો બહુ સ્વીટ હતાં. તેમણે મારાં પૅરેન્ટ્સ માટે પોતાનો રૂમ ખાલી કરી આપ્યો હતો અને મારાં માટે તેમનાં દીકરાનો. મને તેનાં રૂમમાં રહેતાં બહુ ક્ષોભ થતો. અમે ત્યાં હતાં ત્યારે એની ફાઇનલ યરની પરીક્ષાઓ ચાલતી હતી અને કૈંક બે પેપર જેવું બાકી હતું તેવામાં અમારી હાજરીથી તો તેને ડિસ્ટર્બ થતું જ હશે પણ સાથે મેં તેનાં રૂમ પર પણ કબ્જો કરી લીધો. મને એ પણ ચિંતા હતી કે સવારે કદાચ મારે ઊઠવામાં વહેલું-મોડું થાય અને તેને તેનાં રૂમમાંથી કૈં જોઈતું હોય તો તેને આવવા જવામાં તકલીફ ન પડે. મેં તેમને સમજવવાનો બહુ પ્રયત્ન કર્યો પણ એ ત્રણમાંથી એકે ટસનાં મસ ન થયાં એટલે અંતે નાછૂટકે હું તેનાં રૂમમાં રહી. પલંગની બરાબર લગોલગ એક સુંદર બારી હતી જે મને મારાં ઘરની યાદ અપાવી રહી હતી. અંધારાંનો સમય બહુ ઓછો રહેતો. રાત્રે દસ વાગ્યે રોશનીનાં કારણે સાંજે સાત વાગ્યા હોય તેવું લાગતું અને સવારે ચાર વાગ્યે મારાં મોં પર રોશની પડવાને કારણે (અને જેટલેગને કારણે) મારી ઊંઘ ઊડી જતી.

મારાં ત્યાં પહોંચવાનાં લગભગ અઠવાડિયા પહેલા મારાં પૅરેન્ટ્સ ત્યાં પહોંચી ગયાં હતાં. વળી, અમારાં હોસ્ટ અંકલ-આન્ટીનાં ઘણાં ભાઈ-બહેનો રાજકોટ આવતાં ત્યારે મારાં પેરેન્ટ્સને પણ મળતાં એટલે એ લોકો તેમનાં ઘણાં બધાં સગાંઓને ઓળખતાં હતાં. ઘણી વખત એમ લાગતું કે, હું એક જ જાણે મહેમાન હોઉં. એ સાંજે અમે ઘરે પહોંચ્યાં ત્યારે હોસ્ટ અંકલનાં બહેન ત્યાં આવ્યા હતાં. એ બધાં બહુ મળતાવડા અને સ્વીટ હતાં. પણ તેમની અમુક વાતો સાંભળીને તો એમ જ લાગે કે, હું વીસ વર્ષ પહેલાંનાં ભારતમાં પહોંચી ગઈ. એ આન્ટીએ પછીનાં દિવસે સાથે સેન્ટ્રલ લંડન જવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો જે બધાંએ સહર્ષ સ્વીકાર્યો. એ લોકો પહેલાં મેડમ ટુસ્સોડ મ્યુઝીયમ જવાનાં હતાં, જ્યાં જવામાં મને બહુ રસ નહોતો કારણ કે, લોસ એન્જેલસમાં હું તેની મુલાકાત લઇ ચૂકી હતી. પણ, મારાં માટે એ સારું સેટ થઇ ગયું. એ લોકો મ્યુઝીયમ જોઈ રહે તેટલો સમય હું વધુ ઊંઘી શકું એટલે એમનો સમય બચે અને મારે કંટાળવું પણ ન પડે અને પૂરી ઊંઘ પણ થઇ જાય. અમારાં હોસ્ટનો દીકરો પણ મારાં નીકળવાનાં સમય સુધીમાં તેની પરીક્ષાઓ ખતમ કરીને નવરો પડી જવાનો હતો એટલે હું અને એ બંને સાથે સીટીમાં જઈ શકીએ તેવું નક્કી કર્યું હતું. પણ, હું ઊઠીને તૈયાર થઇ ત્યાં સુધી એ ભાઈનું ક્યાંય નામોનિશાન નહોતું એટલે અંતે તેમણે મને એકલાં જ નીકળી જવા માટે કહ્યું.

હવે ફાઈનલી મને એ શહેરમાં ટૂરિસ્ટ જેવું અનુભવાતું હતું. આજે એ લાગણી વિષે વિચારું છું તો મને લાગે છે કે, એવું કદાચ એટલા માટે થયું હશે કે છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી મારા માટે ટ્રાવેલિંગ તો મતલબ લગભગ અલગારી રખડપટ્ટી થઇ ગયો છે. ટ્રાવેલિંગ મારા માટે હવે પ્રવૃત્તિ નથી રહી પણ, એ એક અનુભવ બની ગયો છે. It’s not merely an activity. It’s an experience! નવાં શહેરમાં કોઈ પણ પ્રકારની પૂર્વ-ઓળખાણ વિના ફરવું અને ગૂગલ મેપ્સ, ટ્રિપ એડવાઈઝર અને ફેલો-ટ્રાવેલર્સની મદદથી નવી જગ્યાઓને પોતાની જાતે એક્સપ્લોર કરવી એ મારાં માટે એ એક્સપિરિયન્સનો અભિન્ન ભાગ બની ગયો છે. એ ન થાય ત્યાં સુધી લાગે નહીં કે હું ટ્રાવેલ કરું છું. હું વૅમ્બલીથી ટ્રેન પકડીને સેન્ટ્રલ લંડન પહોંચી અને મૅડમ તૂસોડ ગઈ ત્યાં બહાર જ બંને આન્ટીઓ ઊભાં હતાં. મારાં પેરેન્ટ્સ અને અંકલને અંદર થોડો વધુ સમય લાગ્યો પણ દસેક મિનિટમાં બધાં બહાર ભેગાં થઇ ગયાં. ત્યાંથી અમે સૌથી પહેલાં લંડન આય અને લંડન બ્રિજ તરફ જવાનાં હતાં. તેમનાં દીકરાનું ક્યાંયે નામોનિશાન નહોતું. થોડી વાર પછી ખબર પડી કે, એ ભાઈ તો કાર લઈને તેનાં મિત્રો સાથે ક્યાંક ઊપડી ગયાં હતાં અને સેન્ટ્રલ લંડન નજીક પહોંચે ત્યારે અમને મેસેજ કરીને અમે જ્યાં હોય ત્યાંથી અમારી સાથે જોડાવાનાં હતાં.

ચાલતાં ચાલતાં સૌથી પહેલાં તો મારું ધ્યાન શરલોક હોમ્સનાં પૂતળાં પર ગયું. બેકર સ્ટ્રીટ ટ્રેન સ્ટેશનની બરાબર પાસે આ પૂતળું ગોઠવવામાં આવ્યું છે. જેમણે શરલોક હોમ્સની વાર્તાઓ વાંચી હોય તેમને યાદ હશે કે, પુસ્તકોમાં તેનું સરનામું 221B બેકર સ્ટ્રીટ છે. વિચિત્રતા એ હતી કે, આટલાં લોકો સાથે હોવા છતાં એ પૂતળું જોયાનું એકસાઈટમેન્ટ મારી સાથે શેર કરી શકે એવા ફક્ત મારાં ડેડ જ હતાં. ત્યાંથી અમે લંડન બ્રિજ અને ટાવર બ્રિજ તરફ ગયાં. બંને બ્રિજિસ વચ્ચે રસ્તામાં એક નાની માર્કેટ હતી. ત્યાં એક સુંદર સ્કલ્પચર હતું અને માર્કેટ બહુ અનોખી ચીજોથી ભરેલી હતી જેમાંની એક, જે મને ખૂબ ગમી હતી, એ હેરી પોટરમાં આવતાં ‘ગોલ્ડન સ્નિચ’નાં આકારનાં પેન્ડન્ટની અંદર પોકેટ-વૉચ હતી. હું વિચારતી રહી કે, મારા બોયફ્રેન્ડ માટે તેમાંથી શું લઉં. તેને હેરી પોટરમાં બહુ રસ નહોતો એટલે બીજી જગ્યાએ વસ્તુઓ જોવાનું નક્કી કર્યું. અમે એ બધું જોવા જતાં ત્યારે અમારી સાથે ફરવા આવેલાં અંકલ-આન્ટીઓ કંટાળતાં. મારી મમ્મીને હેરી પોટર કે શરલોક હોમ્સ જેવાં રેફરન્સ નહોતાં ખબર પણ તેનાંમાં એક સેન્સ ઓફ એસ્થેટીક્સ છે જે અદ્ભૂત છે એટલે, એ પૂરા રેફરન્સ ન ખબર હોવા છતાં પણ એ બધી ચીજો અને જગ્યાઓનો એ આનંદ માણી શકતી.

ટાવર બ્રિજ પહોંચતાં તેમનો દીકરો અમારી સાથે જોડાયો અને અમે બધાં સાથે લંડન આય તરફ ગયાં. આ બધી જગ્યાઓએ ચાલતાં મેં જે કૈં જોયું હતું એ બધું મારે શાંતિથી અનુભવવું હતું. એ બધી ઓપન માર્કેટ્સ, ચર્ચિસ, કૂલ બાર્સ, બધું જ! મેં હવે પછીનાં મોટાં ભાગનાં દિવસો એકલાં કે લોકો સાથે ગમે તે રીતે સેન્ટ્રલ લંડનમાં વિતાવવાનું મનમાં નક્કી કરી લીધું હતું. અમે લંડન આય ગયાં ત્યારે મારાં પેરેન્ટ્સ અને એ અંકલ લોકોને લંડન આયની રાઈડ લેવી હતી જેમાં મને બહુ રસ નહોતો. એટલે એ લોકો ઉપર ગયાં ત્યારે હું અને તેમનો દીકરો સાઉથબેન્ક તરફ ચાલવા લાગ્યાં અને ત્યાં નાની માર્કેટ્સ, સુંદર રેસ્ટોરન્ટ્સ, નેશનલ થિયેટર, સ્કેટબોર્ડિંગ માટેની જગ્યા, ત્યાંની ગ્રાફિટી, મ્યુરલ્સ આ બધું જ માણવા લાગ્યાં. એ છોકરાએ મારું કૂતુહલ અને મારું એ જગ્યાનું અપ્રીસિએશન જોઈને મને જણાવ્યું કે, એ વિસ્તાર રાત્રે વધુ લાઇવ અને હેપનિંગ હોય છે અને એ બધાં મિત્રો મોટાં ભાગે વિકેન્ડ પર ત્યાં આવીને હેન્ગઆઉટ કરતાં હોય છે. મેં તેને તેનાં જીવન અને તેનાં શોખ વિષે ત્યાં ચાલતાં-ચાલતાં વધુ જાણ્યું. એ છોકરો તેનાં માતા-પિતાથી ખૂબ અલગ હતો! અમે લગભગ બે કલાક જેવું ત્યાં ફયાઁ અને ફરી લંડન આય પહોંચીને અમારાં પેરેન્ટ્સ સાથે જોડાયાં. ત્યાંથી અમે વેસ્ટમિન્સ્ટર પેલેસ પછી ટ્રાફલ્ગર સ્કવેર અને પછી બકિંગમ પેલેસ ફયાઁ. જ્યાં બાકી બધાંને ફક્ત મોન્યુમેન્ટ્સ જોવામાં રસ હતો ત્યાં હું અને ડેડ વચ્ચે વચ્ચે તેનાં વિષે વાંચવા ઊભા રહી જતાં.

અમને પેલેસનાં ગાર્ડ્સ, તેમનાં યુનિફોર્મ, પેલેસ પાસે આવેલી દૂકાનો, એ વિસ્તારનાં અન્ય કોમન રેસિડેન્શિયલ બિલ્ડિંગ લગભગ બધી જ વસ્તુઓ બાબતે કૂતુહલ થતું અને આ આમ કેમ હશે, આ તેમ કેમ હશે, અહીં શું હશે, કોણ હશે, એ બધાં વિષે તુક્કા લગાવતાં અને જાણી શકાય તો જાણતાં. વચ્ચે વચ્ચે મમ્મી પણ અમારાં તુક્કા-તરંગોમાં જોડાતી અને તેનું અનુમાન અમને જણાવતી. બકિંગમ પેલેસ પછી વધુ ચાલવાની કે કોઈ નવી જગ્યા જોવાની કોઈનામાં ત્રેવડ નહોતી રહી એટલે ત્યાંથી નજીકમાં નજીકનું ટ્રેન સ્ટેશન શોધીને અમે ઘર તરફ રવાના થયાં. આંટી અને મમ્મીએએ જમવાની મોટાં ભાગની તૈયારી સવારે ઘરેથી નીકળતા પહેલાં જ કરી રાખી હતી એટલે ઘરે પહોંચીને દસેક મિનિટમાં જ અમે જમવા લાગ્યાં અને હું રાબેતા મુજબ મારું કામ ખોલીને બેઠી જેથી હું તોછડી કે અસભ્ય લાગ્યા વિના થોડી સ્પેસ લઇ શકું.

લંડન સાહિત્યિક અને ઐતિહાસિક રેફરન્સથી ભરેલું હતું જેની સુંદરતા એ લોકો કદાચ ક્યારેય અનુભવી નહીં શકે અને મારાં જેવાં લોકો કદાચ ક્યારેય તેમનાં જેવાં સરળ જીવનનો લ્હાવો નહીં માણી શકે.

Advertisements